ب-12 (كوبالامين)

ويتامين ب-12 كوبالامين نيز ناميده ميشود. براي كمك به رشد و عملكرد طبيعي سلولهاي بدن نياز روزانه به مصرف اين ويتامين داريم. مخصوصاً اين ويتامين براي سلامت مغز استخوان (جايي كه سلولهاي خوني تشكيل ميشود) و سيستم عصبي مهم و ضروري است.

مصرف ناكافي اين ويتامين منجر به يك بيماري به نام «كم خوني پرنيشيوز» ميشود كه منجر به دريافت ناكافي اكسيژن توسط سلولها و ايجاد اختلالات سيستم عصبي ميشود.

افراد پا به سن گذاشته بيشتر در معرض خطر كم خوني پرنيشيوز هستند زيرا افزايش سن باعث كاهش ميزان ويتامين ب-12 دريافتي از طريق غذا ميشود.

موارد استفاده
مهمترين استفاده ويتامين ب-12 در درمان علايم و نشانه هاي «كم خوني پرنيشوز» است. اين علايم شامل: ضعيفي، رنگ پريدگي، نشانه هاي عصبي نظير سوزن سوزن شدن و سوزش دست ها و پاها، عدم تعادل، گيجي از دست دادن حافظه و كج خلقي است.

تحقيقات اخير مشخص كرده است كه ويتامين ب-12 در جلوگيري از بيماريهاي قلبي دخالت دارد. افرادي كه تركيبي از اسيد فوليك، ويتامين ب-12 و ويتامين ب-6 استفاده مي كنند سطح خوني پاييني از هوموسيستئين (كه به نظر مي رسد مرتبط با خطر بيشتر براي بيماري قلبي باشد) دارند.

منابع غذايي
ويتامين ب-12 در غذاهاي حاوي پروتئين حيواني وجود دارد. غني ترين منبع اين ويتامين كبد و كليه است. ديگر منابع خوب براي اين ويتامين شامل شير، تخم مرغ، ماهي و پنير است.

اشكال ديگر
ويتامين ب-12 در فرم ويتاميني سيانوكوبالامين نيز يافت ميشود. ويتامين ب-12 به صورت قرص، ژل يا در مولتي ويتامين (قابل جويدن و به صورت قطره مايع)، فرم ب-كمپلكس يا به تنهايي وجود دارد.

نحوة مصرف
براي جلوگيري از اختلالات ناشي از كمبود ويتامين ب-12، بزرگسالان بايد روزانه 2 ميكروگرم از اين ويتامين استفاده كنند.

افرادي كه رژيم غذايي شان شامل گوشت، شير و ديگر فرآورده هاي لبني است، ميزان نياز روزانه آنها برطرف شده نيازي به مصرف مكمل ويتاميني ندارند.

گياهخواراني كه فرآورده هاي پروتئين حيواني مصرف نمي كنند بايد مكمل هاي ويتاميني را ترجيحاً بعد از غذا بايد مصرف كنند. خانم هاي حامله 2/2 ميكروگرم از ويتامين ب-12 و خانم هاي شيرده 2/6 ميكروگرم از اين ويتامين روزانه بايد مصرف كنند. قبل از دادن هرگونه مكمي ويتامين ب-12 به بچه ها با پزشك مشورت كنيد.

افراد پا به سن گذاشته روزانه بيش از 2 ميكروگرم ويتامين ب-12 نياز دارند زيرا توانايي جذب وتيامين ب-12 با افزايش سن كاهش مي يابد. افراد مسن بايد در مورد ميزان مصرف روزانه اين ويتامين با پزشك مشورت كنند.

موارد احتياط
ويتامين ب-12 غيرسمي است، اما در مصرف بيش از 2 ميكروگرم آن در روز، اثرام مفيد شناخته شده اي وجود ندارد.

تداخل هاي احتمالي

جذب ويتامين ب-12 به وسيله مصرف مت فورمين كه براي درمان افزايش قند خون استفاده ميشود، كاهش مي يابد.

همچنين مصرف زياد ويتامين سي (500 ميلي گرم يا بيشتر) باعث تخريب اين ويتامين ميشود.

 

خطر كم خوني در گياه خواران


گياه خواران مطلق (vegan) – كساني كه مصرف هر فرآورده اي كه از حيوان به دست مي آيد و حتي افزودني هاي غذايي در برنامه غذايي آنها وجود ندارد- در صورت عدم دريافت مكمل12 B ، به كم خوني مگالوبلاستيك مبتلا مي شوند.ويتامين12 B از انواع ويتامين هاي گروه ب است و در منابع حيواني مثل جگر، قلوه، شير، تخم مرغ، ماهي و گوشت هاي قرمز يافت مي شود و غذاهاي گياهي فقط در صورت آلودگي يا سنتز باكتريايي حاوي اين ويتامين هستند.بسياري از مردم بر اين باورند كه غذاهاي تخمير شده، حاوي مقدار كافي ويتامين12 B براي تامين نيازهاي آنان است، ولي اين تئوري با آزمايشات ثابت نشده است. از اين رو افرادي كه رژيم گياه خواري مطلق دارند به خصوص بعد از 6-5 سال، سطوح در گردش پايين ويتامين12B را نشان مي دهند، مگر آن كه مكمل ويتامين را دريافت كنند.همچنين اين افراد مي توانند از شير و ماست غني شده با ويتامين12 B و غلات غني شده نيز استفاده كنند.