بیماری جذام
بيماري جذام
جذام يك بيماري عفوني مزمن است آه توسط باسيل اسيدفست و ميله اي شكل به نام مايكو باآتريوملپرا ايجاد م يشود آه در سال 1873 توسط هانس آشف گرديد هاست. اين بيماري بيشتر پوست، اعصابمحيطي، مخاط دستگاه تنفسي فوقاني و نيز چشمها را گرفتار مي آند، ولي اعضاي ديگر نيز گرفتارم يشوند.
3 سال - اين بيماري هر دو جنس را در تمام سنين مبتلا م يسازد و دوره نهفتگي آنطولاني و حدود 5است. راه انتقال آن به طور مستقيم از انسان به انسان ديگر است ولي براي سرايت بايد دورة تماس طولاني باشد.
در سال 1940 با آشف داپسون يك موفقيت در آنترل بيماري بدست آمد آه در آن بيماران به طور سرپاييتحت درمان قرار گرفتند و آسايشگاهها جمع شدند ولي به تدريج در مقابل داپسون مقاومت ايجاد شد وآنترل بيماري آند شد و دورة درمان طولاني شد و از سال 1981 با پيدايش رژيم هاي چند دارويي آنترلجذام آه تا آن زمان غير ممكن م ينمود به واقعيت پيوست واين درمان در بين بيماران قابل تحمل و بسيارمؤثربود.
(Multi Drug Therapy) MDT مزاياي
- در معالجة بيماران بسيار مؤثر است
- در بين بيماران به خوبي پذيرفته م يشود
- از توسعة مقاومت دارويي جلوگيري مي آند
- خطر عود را آاهش م يدهد
- دورة درمان را آاهش م يدهد
- آاربرد آن آسان است
- زنجيرة انتقال عفونت را قطع م ينمايد
- از بروز معلوليت جلوگيري آرده و نگرش جامعه را بهبود مي بخشد
حذف جذام:حذف جذام به عنوان يك مشكل بهداشت همگاني، يعني آاهش ميزان شيوع جذام به آمتر از يك در دههزار نفر جمعيت اطلاق م يشود، معمولاً آلمة ريشه آني را به عنوان قطع آامل انتقال بيماري در نتيجه ازبين رفتن عامل مولد آن در نظر م يگيريم تشخيص جذام:تشخيص عموماً براساس علایم و نشان ههاي باليني است و در يك منطقه يا آشور آندميك، هر فردي آهيكي از علایم اصلي زير را نشان دهد به عنوان مورد مبتلا تلقي مي شود:
1. ضايعه يا ضايعات پوستي آم رنگ(هيپوپيگمانته) يا قرمز رنگ همراه با بيحسي مشخص، عموماً بهصورت ماآول(مسطح)، پاپول(برجسته) و يا ندول هستند.
2. آسيب به اعصاب محيطي آه با از دست دادن حس و ضعف ماهيچه هاي دستها، پاها و يا صورت تظاهر م يآند.
3. اسمير پوستي مثبتاگر آمترين شكي از بابت تشخيص داريم بهتر است آه مورد مشكوك در نظر بگيريم و نشان هها و علایم رابه فرد آموزش دهيم و بخواهيم آه شش ماه بعد يا اينكه به محض بدتر شد ضايعات مراجعه آنند يا باهمكار متخصص پوست مشاوره نماييم.
معاينه باليني:
شرح حال:
ماهيت ضايعه آه آيا آند شروع شده يا پيدايش آن سريع بوده و سابقه درمان و بيماريهاي ديگر برايتصميم گيري درمان مهم است.
معاينه:معاينه بايد در روز و در محل روشن صورت بگيرد، ترجيحا تمام قسمتهاي بدن معاينه شود و محل ضايعاتپوستي بر روي نمودار بدن علام تگذاري شود، به معاينه حسي ضايعات توجه آنيم، و در صورت وجودمعلوليت در چشمها و پاها آن را از درجه صفر به درجه 2 طبق هبندي آنيم.توجه داشته باشيم آه در صورت نبودن شواهد قطعي، هرگز نبايد دربارة فرد تشخيص جذام داد و موردمشكوك در نظر گرفته و جهت تشخبص ارجاع بدهيم
گروههاي مورد مشكوك به شرح زير:
1. يك يا چند لكة پوستي مشكوك با حس طبيعي
2. در دستها و در سطح وسيعي حس بدون نشانة ديگري از جذام از بين رفته باشد
3. تنة عصبي بدون بي حسي يا ضايعه پوستي بطور واضع آلفت شد ه باشد
4. اعصاب محيطي دردناك بدون نشانة مثبت ديگري به نفع جذام
5. زخم دردناك بدون نشانة ديگري از جذام
6. ندولهاي پوستي بدون نشانة ديگري از جذام
طبق هبندي جذام:
بر اساس اسمير پوستي
بر اساس معيارهاي باليني
و بيماراني آه PB تمام بيماراني آه اسمير پوستي آنها در مناطق درگير، منفي است (آم باسيل) بعنوان تلقی م يشود. MB اسمير آنها حتي در يك منطقه درگير مثبت باشد (پر باسيل) بعنوان
ضايعات پوستي
(SLPB يك ضايعه پوستي (جذام آم باسيل تك ضايعه
(PB 2 تا پنچ ضايعه، توزيع غير قرينه، از دست دادن حس (جذام آم باسيل
(MB بيش از پنج ضايعه، توزيع قرينه تر، از دست دادن حس (جذام پر باسيل
آسيب عصبي
(SLPB بدون گرفتاري تنة عصبي (جذام آم باسيل تك ضايعه
(PB فقط يك تنة عصبي گرفتار (جذام آم باسيل
(MB چند تنة عصبي گرفتار (جذام پر باسيل
توجه
مورد مصرف در جذام پر باسيل) MDT براي بيماران اسمير پوستي مثبت (رژيم نياز است و نمونه از يك يا دو PB يا MB در شروع درمان يك بار تهيه اسمير پوستي براي مشخص آردن محل از لبه ضايعات جذام تهيه م يشود.
درمان جذام:
است. MDT براي تمام موارد ثبت شده و جديد آشف شده رژيم مناسب
درمان جذام با يك دارو مثلاً داپسون موجب افزايش ايجاد مقاومت دارويي است و بايد پرهيز آرد.
ترآيبي از ريفامپين، آلوفازيمين و داپسون MB براي
ترآيبي از ريفامپين و داپسون PB براي
ترآيبي از ريفامپين ، اوفلوآساسين و ماينوسايكلين SLPB براي
:MDT احتياطهاي آلي براي داروهاي
1. نبايد در بيماران مبتلا به اختلال عمل شديد آبد يا آليه تجويز شوند
2. داپسون در موارد آم خوني شديد داده نمي شود
3. داپسون در بيماراني آه به داروهاي سولفاميدي حساسيت دارند نبايد مصرف شود
4. افلوآساسين و ماينوسايكلين براي خانمهاي باردار و آودآان زير پنج سال توصيه نمي شود
به هنگام درمان بايد به بيمار متذآر شد آه:
با مصرف ريفامپيسين رنگ ادرار قرمز م يشود
با مصرف آلوفازيمين رنگ پوست قهو هاي م يشود
با مصر ف داپسون بتورات خار شدار ظاهر م يشود
سرگيجه به مدت چند ساعت وجود دارد (SLPB) به هنگام مصرف ترآيب
آموزش عوارض شايع بيماري و اينكه در صورت درد يا حساسيت اعصاب و پيشرفت ب يحسي سريعاً
مراجعه نمايند و تاريخ مراجعة به طور معمول بيمار را به خودش متذآر شويم
واآنش هاي جذام
اين واآنش ها حملاتي از افزايش ناگهاني فعاليت بيماري و علت اصلي آسيب عصبي و معلوليت در جذام
هستند.وقوع اين واآنشها دليل بر مفيد نبودن داروها نيست بنابر اين درطي واآنشها نبايد داروهاي
را قطع آرد MDT
واآنش نوع اول يا واآنش بازگشتي:
اين واآنش مهمترين نوع است و در هر دو نوع جذام پر باسيل و آم باسيل روي ميدهد. تظاهرات قابل مشاهده در اين بيماران ممكن است:
1. ضايعات پوستي قرمز و متورم
2. دردوحساسيت و تورم اعصاب محيطي
3. علایم آسيب عصب و از دست دادن حس و ضعف عضلات
4. تب و بيحالي
5. دستها و پاها ممكن است متورم شوند
6. بندرت ممكن است ضايعات پوستي جديد ظاهر شوند
درمان:
بدليل اينكه خطر آسيب دائمي به تنه هاي اعصاب وجود دارد يك فوريت است، اگر درگيري عصبي وجود ندارد واآنش را مي توان با استراحت و داروهاي ضد درد (آسپيرين واستامينو فن) آنترل نمود، ولي درصورت درگيري عصب، واآنش از نوع شديد است و علاوه بر درمان قبلي نياز به مصرف آورتيكو استروئيدها خواهد بود. واآنشهاي بازگشتي گاهي پس از اتمام درمان اتفاق مي افتند و اين به معني عود بيماري نيست و درمان مثل حالت اول است.
ENL واآنش نوع دوم يا واآنش
اريتما ندوزوم لپروزوم نوع ديگري از واآنش جذام است آه فقط در موارد پرباسسيل روي م يدهد و تظاهرات اصلي آن:
1. ندولهاي پوستي قرمز حساس
2. تب، درد مفصل و بيحالي
3. گاهي اوقات تورم و دردناك شدن اعصاب
4. گرفتاري چشم ممكن است اتفاق بيافتد
درمان
1. براي واآنشهاي خفيف استراحت در بستر و تجويز آسپيرين و استامينوفن آافي است
2. زماني آه گرفتاري عصبي داريم درمان با پردنيزولون را بايد شروع نمود و آتل بستن به مفصل نزديك
عصب آسيب ديده به درمان آمك م يآند.
3. درمان مشكلات چشمي با آتروپين u1605 موضعي و پمادهاي چشمي استروئيدي م يباشد
توجه: در طي واآنشهاي نوع اول و نوع دوم درمان با داروهاي ضد جذام به هيچ وجه نبايد قطع شود
پيشگيري از معلولي تها:
است و در مرحلهء بعد MDT بهترين راه پيشگيري از معلوليت تشخيص فوري و درمان سريع جذام با شناسايي علایم و نشان ههاي واآن شهاي جذام همراه با درگيري عصبي، و شروع سريع درمان با پردنيزولون است.
درج هبندي معلولي تها:
1.دس تها و پاها 2.چش مها
دس تها و پ اها:
درجه صفر: ب يحسي، آسيب يا تغيير شكل قابل مشاهده وجود ندارد.
درجه يك: ب يحسي وجود دارد، اما آسيب يا تغيير شكل قابل مشاهد هاي وجود ندارد.
درجه دو: آسيب يا تغيير شكل قابل مشاهده وجود دارد.
توجه: دست و پا بايد جداگانه ارزيابي و درج هبندي شود.
چش مها:
درجه صفر: اختلال چشمي به علت جذام وجود ندارد.
درجه يك: اختلال چشمي وجود دارد، اما ميزان ديد بيمار زياد تغيير نكرده است.
درجه دو: اختلال بينايي شديد، لاگوفتالموس (افتادگي پلك)، ايريدوسيكليت (التهاب عنبيه و اجسام مژگاني) و آدورت قرنيه.هر چشم بايدبه طور جداگانه ارزيابي و طبق هبندي شود.
+ نوشته شده در ۱۳۸۶/۰۲/۰۲ ساعت 2:6 PM توسط هادی
|